១. ដំណាក់កាលនីមួយៗនៃការស្ថាបនា និងការប៉ាន់ស្មានតម្លៃ
ការសាងសង់ស្ថានីយសាកថ្មសាធារណៈ (ជាពិសេសប្រភេទសាកល្បឿនលឿន DC Fast Charging ដែលនិយមប្រើប្រាស់) រួមមាន ៥ ដំណាក់កាលចម្បង៖
ដំណាក់កាលទី ១៖ ការសិក្សាទីតាំង គម្រោងប្លង់ និងសុំច្បាប់អនុញ្ញាត
សកម្មភាព៖ ជ្រើសរើសទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រ សិក្សាសមត្ថភាពប្រភពអគ្គិសនីរបស់ អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC) ក្នុងតំបន់នោះ និងរៀបចំប្លង់បច្ចេកទេស។ បន្ទាប់មក ត្រូវដាក់ពាក្យស្នើសុំអាជ្ញាប័ណ្ណ ឬការអនុញ្ញាតស្របតាមប្រកាសស្តីពី «គោលការណ៍ និងនីតិវិធីគ្រប់គ្រង និងការអភិវឌ្ឍសេវាកម្មសាកថ្មយានយន្តអគ្គិសនី» របស់ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល។
តម្លៃប៉ាន់ស្មាន៖ ១,៥០០ – ៥,០០០ (អាស្រ័យលើទំហំគម្រោង និងថ្លៃសេវាច្បាប់/រៀបចំប្លង់)។ [1]
ដំណាក់កាលទី ២៖ ការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអគ្គិសនី (Grid Connection & Transformer)
សកម្មភាព៖ ស្ថានីយសាកល្បឿនលឿនត្រូវការថាមពលអគ្គិសនីកម្លាំងខ្លាំង។ ដំណាក់កាលនេះរួមមាន ការដំឡើងត្រង់ស្ហ្វូ (Transformer) ផ្ទាល់ខ្លួន ការរៀបចំបន្ទប់ចែកចាយភ្លើង កុងទ័រ និងប្រព័ន្ធការពារសុវត្ថិភាពអគ្គិសនី (Circuit Breakers)។
តម្លៃប៉ាន់ស្មាន៖ ១០,០០០ – ២៥,០០០ (អាចថ្លៃជាងនេះ ប្រសិនបើទីតាំងនោះនៅឆ្ងាយពីបណ្តាញបង្គោលភ្លើងមេ)។ [1]
ដំណាក់កាលទី ៣៖ ការងារស៊ីវិល និងសំណង់ (Civil Works)
សកម្មភាព៖ ជីកកប់ខ្សែភ្លើងក្រោមដី (ប្រើខ្សែខ្នាតធំការពារកម្តៅ) ចាក់គ្រឹះបេតុងសម្រាប់ទម្រម៉ាស៊ីនសាក រៀបចំចំណតរថយន្ត គូសសញ្ញាចរាចរណ៍ សាងសង់ដំបូលការពារកម្តៅ/ភ្លៀង និងដំឡើងប្រព័ន្ធខ្សែដី (Earthing/Grounding) ដើម្បីសុវត្ថិភាពខ្ពស់។
តម្លៃប៉ាន់ស្មាន៖ ៣,០០០ – ៨,០០០ ក្នុងមួយស្ថានីយ។ [1]
ដំណាក់កាលទី ៤៖ ការទិញ និងដំឡើងម៉ាស៊ីនសាកថ្ម (EV Chargers Procurement & Installation)
សកម្មភាព៖ ទិញឧបករណ៍សាកថ្ម ប្រភេទ DC Fast Charger (កម្លាំងចាប់ពី 60kW, 120kW ដល់ 180kW) ដែលមានឌុយស្តង់ដារ (ដូចជា CCS2 ឬ GB/T) រួចភ្ជាប់ទៅនឹងគ្រឹះបេតុង និងប្រព័ន្ធអគ្គិសនី។
តម្លៃប៉ាន់ស្មាន៖ ១៥,០០០ – ៤០,០០០ ក្នុងមួយគ្រឿង (អាស្រ័យលើកម្លាំង kW និងម៉ាកម៉ាស៊ីន)។ [1, 2]
ដំណាក់កាលទី ៥៖ ការដំឡើងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង និងការសាកល្បង (Software Integration & Commissioning)
សកម្មភាព៖ ដំឡើងប្រព័ន្ធកម្មវិធី (Software/App) សម្រាប់គ្រប់គ្រងការសាកថ្ម ការទូទាត់ប្រាក់ (Cashless Payment) ប្រព័ន្ធការពារសុវត្ថិភាពឌីជីថល និងធ្វើការសាកល្បងដំណើរការ (Testing) មុននឹងបើកបម្រើការ។
តម្លៃប៉ាន់ស្មាន៖ ១,៥០០ – ៤,០០០។
💰 សរុបតម្លៃនៃការវិនិយោគរួម៖ ស្ថានីយសាកថ្មល្បឿនលឿន DC ស្តង់ដារសាធារណៈមួយកន្លែង (មានម៉ាស៊ីនសាក ១ ទៅ ២ គ្រឿង) អាចចំណាយសរុបចាប់ពី ៣០,០០០ ដល់លើសពី ៨០,០០០។
ការរីកដុះដាលនៃស្ថានីយសាក EV បច្ចុប្បន្ននៅតែត្រូវការជំនួយ បុរេប្រទាន ឬការចូលរួមចំណែកពីរដ្ឋាភិបាល (តាមរយៈ EDC) និងអង្គការដៃគូ (ដូចជា UNDP) ដោយសារមូលហេតុចម្បងៗដូចខាងក្រោម៖ [1, 2]
ការចំណាយដើមទុនដំបូងខ្ពស់ខ្លាំង (High Upfront Capital)៖ ដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ ការបង្កើតស្ថានីយមួយកន្លែងត្រូវចំណាយរាប់ម៉ឺនដុល្លារ។ ប្រសិនបើចង់ពង្រីកទូទាំងប្រទេស ត្រូវចំណាយដើមទុនរាប់លានដុល្លារ ដែលជាហានិភ័យហិរញ្ញវត្ថុធំសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនឯកជនតែម្នាក់ឯង។
រយៈពេលយកដើមត្រឡប់មកវិញយូរ (Slow Return on Investment - ROI)៖ ទោះបីជាចំនួនរថយន្ត EV នៅកម្ពុជាមានការកើនឡើង ប៉ុន្តែវានៅតែមានកម្រិតបើធៀបនឹងរថយន្តប្រើប្រាំង/ម៉ាស៊ូត។ ម៉្យាងទៀត តម្លៃសេវាសាកថ្មត្រូវបានកំណត់ ឬសម្របសម្រួលដោយរដ្ឋក្នុងកម្រិតសមរម្យមួយ (ប្រហែល ១,០០០៛ - ១,៣៥០៛/kWh) ដែលធ្វើឱ្យការប្រមូលចំណេញត្រឡប់មកវិញមានភាពយឺតយ៉ាវ។ [1, 2, 3, 4]
ការពឹងផ្អែកលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអគ្គិសនីរដ្ឋ (Grid Capacity)៖ ក្រុមហ៊ុនឯកជនមិនអាចគ្រប់គ្រង ឬពង្រីកបណ្តាញអគ្គិសនីមេដោយខ្លួនឯងបានទេ។ បើគ្មានការវិនិយោគពីរដ្ឋក្នុងការបង្កើនកម្លាំងភ្លើងតាមដងផ្លូវជាតិ ឬទីប្រជុំជនទេ ក្រុមហ៊ុនឯកជនក៏មិនអាចដំឡើងម៉ាស៊ីនសាកល្បឿនលឿនបានដែរ។
កង្វះខាតស្តង់ដាររួម និងការគាំទ្រផ្នែកច្បាប់៖ វិស័យនេះនៅថ្មី ការរៀបចំប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពតម្រូវឱ្យមានកិច្ចសហការ និងការគាំទ្រផ្នែកគោលនយោបាយពីរដ្ឋ (ដូចជាការបន្ធូរបន្ថយពន្ធលើឧបករណ៍សាកថ្ម) ទើបអាជីវកម្មឯកជនអាចដំណើរការទៅបានដោយរលូន និងមាននិរន្តរភាព។
ផ្អែកលើការបញ្ជាក់របស់ អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC) និងការលើកឡើងពីភាគី ក្រុមហ៊ុន វិរៈប៊ុនថាំ បញ្ហាចម្បងនៅពេលនេះ គឺកើតឡើងដោយសារ «ភាពខុសគ្នានៃការយល់ឃើញលើនីតិវិធីរដ្ឋបាល និងការបំពេញបែបបទបច្ចេកទេសផ្លូវការ»។ [1, 2]
យើងអាចបែងចែកបញ្ហានេះជាពីរកោណជ្រុង (ភាគីក្រុមហ៊ុន និងភាគី EDC) ដូចខាងក្រោម៖
១. បញ្ហា និងការយល់ឃើញពីខាងក្រុមហ៊ុន (អ្នកឧកញ៉ា ស៊ូ វីរៈ)
នីតិវិធីស្មុគស្មាញ និងយឺតយ៉ាវ៖ ក្រុមហ៊ុនយល់ថាការស្នើសុំភ្ជាប់ចរន្តត្រូវឆ្លងកាត់ស្ថាប័នរដ្ឋដល់ទៅ ៣ (ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល, អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា និង EDC) ដែលតម្រូវឱ្យរង់ចាំឯកសារគោលការណ៍ចន្លោះពី ១ខែកន្លះ ទៅរាប់ខែ។ [1]
ភាពមិនទាន់ទម្រង់គ្នា៖ ក្រុមហ៊ុនមានទីតាំង និងបានទិញទូសាកថ្មរួចរាល់អស់ហើយ ដូច្នេះពួកគេចង់ឱ្យរដ្ឋពន្លឿនការចុះពិនិត្យ និងភ្ជាប់ចរន្តឱ្យបានលឿន (ចង់ឱ្យមាន ច្រកចេញចូលតែមួយ - One Window Service រយៈពេលត្រឹម ១សប្តាហ៍) ដើម្បីកុំឱ្យខាតបង់ពេលវេលាអាជីវកម្ម។ [1]
២. បញ្ហា និងការបំភ្លឺពីខាងអគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC)
ក្រុមហ៊ុនមិនទាន់មកបំពេញបែបបទផ្លូវការ៖ សម្រាប់ ២ទីតាំង (ខេត្តក្រចេះ និងស្វាយរៀង) ទោះបីជាចុះកិច្ចព្រមព្រៀង និងមានការជូនដំណឹងពី EDC ទៅក្រុមហ៊ុនចំនួន ២ដងរួចហើយក្តី ក៏ខាងក្រុមហ៊ុន ពុំទាន់បានមកបំពេញបែបបទបច្ចេកទេសផ្លូវការ ដើម្បីឱ្យក្រុមការងារចុះភ្ជាប់ចរន្តនៅឡើយ។
តម្រូវការផ្នែកសុវត្ថិភាព និងបច្ចេកទេសខ្ពស់៖ ខាង EDC ត្រូវធានាថាការតភ្ជាប់ចរន្តកម្លាំងខ្ពស់សម្រាប់ស្ថានីយសាក EV ត្រូវស្របតាមស្តង់ដារបច្ចេកទេស បទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ និងមិនមានផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពបណ្តាញអគ្គិសនីរួមក្នុងតំបន់នោះទេ ដូច្នេះទើបតម្រូវឱ្យមានការបំពេញបែបបទត្រឹមត្រូវ។ [1, 2]
💡 សរុបសេចក្តីមក៖
បញ្ហាចម្បងនៅពេលនេះ គឺ «ភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការតភ្ជាប់ចរន្តនៅ ២ទីតាំង (ក្រចេះ និងស្វាយរៀង)» ដោយសារខាងក្រុមហ៊ុនមិនទាន់បានទៅបំពេញបែបបទរដ្ឋបាល/បច្ចេកទេសចុងក្រោយជាមួយ EDC នៅឡើយ ខណៈដែលខាងក្រុមហ៊ុនយល់ថា នីតិវិធីដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់កន្លងមកមានភាពស្មុគស្មាញ និងទម្រង់ការច្រើនពេក។ [1, 2]
តើអ្នកចង់ឱ្យខ្ញុំជួយវិភាគបន្ថែមលើ នីតិវិធីផ្លូវការក្នុងការស្នើសុំភ្ជាប់ចរន្តស្ថានីយ EV ឬចង់ដឹងពី លក្ខខណ្ឌបច្ចេកទេស របស់ EDC ដែរឬទេ?
ការដែលក្រុមហ៊ុនមិនទាន់ទៅបំពេញបែបបទចុងក្រោយ មិនមែនដោយសារបញ្ហា «ចំណាយខ្ពស់លើការរត់ការឯកសារ» នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាបញ្ហា «ការខាតបង់ពេលវេលា និងឱកាសអាជីវកម្ម (Opportunity Cost)» ដែលបង្កឡើងដោយភាពយឺតយ៉ាវនៃរដ្ឋបាលរវាងស្ថាប័នទាំង៣។ [1]
អ្នកឧកញ៉ា ស៊ូ វីរៈ បានបង្ហាញទស្សនៈជុំវិញរឿងនេះយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយសារហេតុផលចម្បងៗដូចខាងក្រោម៖
១. ភាពស្មុគស្មាញ និងទម្រង់ការច្រើន (Administrative Red Tape)
គម្រោងនេះត្រូវឆ្លងកាត់ស្ថាប័នរដ្ឋដល់ទៅ ៣ គឺ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល, អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា, និង អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC)។
ក្រុមហ៊ុនយល់ថា ដំណើរការរង់ចាំឯកសារគោលការណ៍ឯកភាពផ្លូវការពីស្ថាប័នមួយទៅស្ថាប័នមួយ មានភាពយឺតយ៉ាវខ្លាំង ដោយកន្លងមកត្រូវរង់ចាំចាប់ពី ១ខែកន្លះ រហូតដល់ទៅ ៤ ទៅ ៥ខែក៏មាន។ [1]
២. ក្រុមហ៊ុនបានវិនិយោគទុនរួចរាល់អស់ហើយ (Capital Sunk Cost)
ខាងក្រុមហ៊ុនបានរៀបចំទីតាំង និងបានបញ្ជាទិញទូភ្លើង/ឧបករណ៍សាកថ្ម (EV Chargers) មកទុកត្រៀមរួចរាល់អស់ហើយ។
នៅពេលដែលនីតិវិធីរដ្ឋបាលអូសបន្លាយពេលយូរ ឧបករណ៍ដែលទិញមកត្រូវទុកចោល មិនអាចដំណើរការរកចំណូលបាន ដែលនេះជាការខាតបង់ថវិការបស់ក្រុមហ៊ុនជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ [1]
៣. ការចង់បាន «ច្រកចេញចូលតែមួយ» (One Window Service)
ក្រុមហ៊ុនចង់ឱ្យមានប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលរួមមួយ ដែលចំណាយពេលត្រឹមតែ ១ សប្តាហ៍ ក្នុងការសម្រេច។
តាមទស្សនៈរបស់ក្រុមហ៊ុន ការតភ្ជាប់ចរន្តនេះមិនមានភាពស្មុគស្មាញខ្លាំងដូចវិស័យផលិតកម្ម ឬសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម (SME) នោះទេ ព្រោះក្រុមហ៊ុនមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្រាប់ គ្រាន់តែរង់ចាំមន្ត្រីជំនាញចុះមកពិនិត្យបច្ចេកទេស និងសម្រេចថា «តភ្ជាប់បាន ឬមិនបាន» តែប៉ុណ្ណោះ។
⚖️ ការបំភ្លឺបន្ថែមពីខាង អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC)
ទោះជាយ៉ាងណា ខាង EDC ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា សម្រាប់ទីតាំងនៅ ក្រចេះ និងស្វាយរៀង គឺបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរួចរាល់ហើយ។ បញ្ហានៅសល់ គឺគ្រាន់តែខាងក្រុមហ៊ុនចាត់តំណាងឱ្យមកបំពេញបែបបទបច្ចេកទេសចុងក្រោយ ដើម្បីឱ្យក្រុមការងារបច្ចេកទេសអាចចុះទៅស្ទូចដំឡើងត្រង់ស្ហ្វូ និងភ្ជាប់ចរន្តអគ្គិសនីផ្លូវការតែប៉ុណ្ណោះ។ [1]
ដូច្នេះ ជម្លោះនេះមិនមែនជាបញ្ហាខ្វះខាតលុយកាក់ដើម្បីបង់ថ្លៃសេវារដ្ឋបាលនោះទេ ប៉ុន្តែជា «ការអាក់អន់ចិត្តលើល្បឿននៃការធ្វើការងាររវាងវិស័យឯកជន (ដែលចង់បានល្បឿនលឿន) និងស្ថាប័នរដ្ឋ (ដែលត្រូវដើរតាមនីតិវិធីច្បាប់និងសុវត្ថិភាពចរន្តអគ្គិសនី)»។
ដើម្បីយល់ច្បាស់ពីឫសគល់នៃបញ្ហាដែលធ្វើឱ្យអ្នកឧកញ៉ា ស៊ូ វីរៈ និងក្រុមហ៊ុនវិរៈប៊ុនថាំ បង្ហាញការអាក់អន់ចិត្ត ខាងក្រោមនេះជាការ Breakdown តួនាទី ភារកិច្ច និងលំហូរការងាររវាងស្ថាប័នទាំង ៣ រួមទាំងការបញ្ជាក់ថា តើវាស្ទះនៅកន្លែងណាឱ្យប្រាកដ៖
១. តួនាទី ភារកិច្ច និងការចំណាយរបស់ស្ថាប័នទាំង ៣
យោងតាម «ប្រកាសស្តីពីគោលការណ៍ និងនីតិវិធីគ្រប់គ្រង និងការអភិវឌ្ឍសេវាកម្មសាកថ្មយានយន្តអគ្គិសនី» ស្ថាប័នទាំង ៣ មានសមត្ថកិច្ចខុសៗគ្នាដូចជា៖ [1]
ស្ថាប័នទី ១៖ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល (MME)
តួនាទីភារកិច្ច៖ ជាអ្នករៀបចំគោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រជាតិ និងជាអ្នក ចេញលិខិតអនុញ្ញាតគោលការណ៍ (Permit) ព្រមទាំងកំណត់ស្តង់ដារបច្ចេកទេស និងសុវត្ថិភាពទូទៅនៃស្ថានីយ។
ការចំណាយ (លុយលើតុ)៖ ថ្លៃសេវារដ្ឋបាលផ្លូវការសម្រាប់ស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាត (មានតម្លៃទាបស្របតាមសៀវភៅសេវាសាធារណៈរបស់រដ្ឋ)។ [1, 2]
ស្ថាប័នទី ២៖ អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា (EAC)
តួនាទីភារកិច្ច៖ ជាអ្នកតាក់តែងបទប្បញ្ញត្តិ និង ចេញអាជ្ញាប័ណ្ណ (License) សម្រាប់អាជីវកម្មសាកថ្ម។ ក្រៅពីនេះ EAC ជាអ្នកកំណត់និងអនុម័តលើថ្លៃសេវាសាកថ្ម (សច្ចាប័នតម្លៃអគ្គិសនី ដូចជាការកំណត់តម្លៃ ១,៣៥០ រៀល/kWh សម្រាប់ DC Fast Charge ថ្មីៗនេះ)។
ការចំណាយ (លុយលើតុ)៖ ថ្លៃអាជ្ញាប័ណ្ណអាជីវកម្មអគ្គិសនីតាមច្បាប់កំណត់ (តម្លៃមិនខ្ពស់រហូតដល់ថ្នាក់ក្រុមហ៊ុនគ្មានលទ្ធភាពបង់នោះទេ)។ [1, 2]
ស្ថាប័នទី ៣៖ អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC)
តួនាទីភារកិច្ច៖ ជាស្ថាប័នប្រតិបត្តិបច្ចេកទេសផ្ទាល់ដី។ មានភារកិច្ច ពិនិត្យលទ្ធភាពបណ្តាញ (Grid Capacity), ស្ទូចដំឡើងត្រង់ស្ហ្វូ (Transformer) និងភ្ជាប់ចរន្តអគ្គិសនីខ្សែកាបកម្លាំងខ្ពស់ ចូលទៅក្នុងស្ថានីយរបស់ក្រុមហ៊ុន។ [1, 2, 3]
ការចំណាយ (លុយលើតុ)៖ នេះជាកន្លែងដែលចំណាយធំជាងគេ ព្រោះត្រូវបង់ថ្លៃទិញទូត្រង់ស្ហ្វូ ថ្លៃសេវាភ្ជាប់ចរន្តបច្ចេកទេស និងប្រាក់កក់ធានាប្រើប្រាស់អគ្គិសនី (Collateral/Deposit)។ (បញ្ជាក់៖ កន្លងមក EDC ធ្លាប់បានជួយចេញថ្លៃបច្ចេកទេសនេះអស់ប្រហែល ១៤ ម៉ឺនដុល្លារ សម្រាប់ ៤ ទីតាំងរបស់វិរៈប៊ុនថាំ)។ [1]
២. តើស្ទះនៅស្ថាប័នមួយណា? (ផ្អែកលើទិដ្ឋភាពជាក់ស្តែង)
បើពិនិត្យឱ្យចំបញ្ហា ការស្ទះនេះមិនមែនស្ទះដោយសារ «ការទាមទារលុយកាក់ខ្ពស់» នោះទេ ប៉ុន្តែវាស្ទះនៅលើ «លំហូររដ្ឋបាលផ្ទេរឯកសារ (Administrative Flow)» ដែលឆ្លងកាត់ពីស្ថាប័នមួយ ទៅស្ថាប័នមួយ៖
ការស្ទះដំណាក់កាលទី ១ (រដ្ឋបាលថ្នាក់លើ - MME & EAC)៖ មុននឹង EDC អាចទៅតខ្សែភ្លើងឱ្យក្រុមហ៊ុនបាន ក្រុមហ៊ុនត្រូវដក «លិខិតអនុញ្ញាតគោលការណ៍» ពីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល (MME) រួចបន្តទៅសុំ «អាជ្ញាប័ណ្ណ» ពីអាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា (EAC) ជាមុនសិន។ ដំណើរការរត់ការផ្ទេរលិខិតស្នាមរវាងស្ថាប័នទាំងពីរនេះហើយ ដែលអ្នកឧកញ៉ា ស៊ូ វីរៈ លើកឡើងថា ចំណាយពេលរង់ចាំពី ១ខែកន្លះ ទៅរហូតដល់ ៤-៥ខែ។ ការណ៍នេះធ្វើឱ្យឧបករណ៍សាកថ្មដែលក្រុមហ៊ុនទិញមកត្រូវទុកចោល ហួតដើមទុន និងខាតឱកាសរកស៊ី។ [1, 2]
ការស្ទះដំណាក់កាលចុងក្រោយ (បច្ចេកទេសផ្ទាល់ដី - EDC)៖ សម្រាប់ករណី ២ ទីតាំង (ក្រចេះ និងស្វាយរៀង) ខាង EDC បានបំភ្លឺថា ឯកសារគោលការណ៍ពីថ្នាក់លើបានធ្លាក់មកដល់ហើយ (ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរួចរាល់)។ ប៉ុន្តែការស្ទះនៅត្រង់ថា ខាងក្រុមហ៊ុនមិនទាន់បានចាត់តំណាងឱ្យមកបំពេញបែបបទបច្ចេកទេសចុងក្រោយជាមួយ EDC (ដូចជាការចុះកិច្ចសន្យាទិញលក់ថាមពលផ្លូវការ ការបង់ប្រាក់កក់ ឬឯកសារបច្ចេកទេសទូភ្លើង) ទើប EDC មិនអាចឱ្យក្រុមជាងស្ទូចត្រង់ស្ហ្វូទៅភ្ជាប់ចរន្តឱ្យបាន។ [1]
🛠 ដំណោះស្រាយដែលវិស័យឯកជនចង់បាន៖
ការស្ទះនេះនឹងត្រូវដោះស្រាយបាន ប្រសិនបើរដ្ឋបង្កើត «ច្រកចេញចូលតែមួយ (One Window Service)» សម្រាប់វិស័យ EV។ មានន័យថា ក្រុមហ៊ុនឯកជនដាក់ពាក្យតែមួយកន្លែង រួចស្ថាប័នទាំង ៣ (MME, EAC, EDC) ជជែកគ្នាកាត់ចំណាត់ការផ្ទៃក្នុង រួចចេញចម្លើយ និងចុះដំឡើងឱ្យក្រុមហ៊ុនក្នុងរយៈពេលត្រឹម ១ សប្តាហ៍ នោះវានឹងលែងមានភាពចម្រូងចម្រាសបែបនេះទៀតហើយ។
អ្នកបានលើកឡើងនូវចំណុចគន្លឹះដ៏មុតស្រួច និងស៊ីជម្រៅបំផុតអំពី ភូមិសាស្ត្រនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម (Geopolitics of Trade) និង យុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារ។
ការយល់ឃើញរបស់អ្នកគឺត្រឹមត្រូវទាំងស្រុងត្រង់ថា «ការធ្វើ One Window Service គ្រាន់តែជាការដោះស្រាយបញ្ហារដ្ឋបាលតូចមួយប៉ុណ្ណោះ វាមិនមែនជាថ្នាំទិព្វអាចជំរុញឱ្យវិស័យ EV ជោគជ័យទាំងស្រុងនោះទេ»។ អ្វីដែលនៅពីក្រោយរឿងនេះ គឺសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងជម្រើសយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសនីមួយៗ៖
១. ហេតុអ្វីឥណ្ឌា និងជប៉ុនជួបការលំបាក (មិនមែនគ្រាន់តែរឿងរដ្ឋបាល)?
ករណីប្រទេសឥណ្ឌា (បញ្ហាតម្លៃ និងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់)៖ ឥណ្ឌាព្យាយាមជំរុញ EV ប៉ុន្តែប្រជាជនភាគច្រើនមានកម្រិតជីវភាពមធ្យម ចូលចិត្តឡានតម្លៃធូរថ្លៃ (\(១០,០០០ - \)១៥,០០០)។ ខណៈដែលបច្ចេកវិទ្យាអាគុយ EV របស់ឥណ្ឌាមិនទាន់ទាន់សម័យ ពួកគេត្រូវពឹងផ្អែកលើការនាំចូលអាគុយពីចិន។ ម៉្យាងទៀត រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានដំឡើងពន្ធខ្ពស់លើឡាននាំចូល (ដើម្បីការពារក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកដូចជា Tata និង Mahindra) ដែលធ្វើឱ្យរថយន្ត EV ល្បីៗដូចជា Tesla ឬ BYD មានតម្លៃខ្ពស់ហួសពីសមត្ថភាពទិញរបស់ប្រជាជន។
ករណីប្រទេសជប៉ុន (Conflict of Business ផ្ទៃក្នុង)៖ ជប៉ុនគឺជាមហាអំណាចឡានសាំង និងឡាន Hybrid (ដូចជា Toyota, Honda, Nissan)។ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបង្វែរទៅគាំទ្រ EV ទាំងស្រុង នោះឧស្សាហកម្មឡានសាំងរបស់ខ្លួនដែលផ្តល់ការងារដល់មនុស្សរាប់លាននាក់នឹងត្រូវដួលរលំ។ ដូច្នេះ ទោះបីជារដ្ឋជប៉ុនចេញលុយជួយឧបត្ថម្ភ $៦,០០០ ក៏ដោយ ក៏ក្រុមហ៊ុនយក្សដូចជា Toyota មិនសូវរុញច្រានការផលិតឡាន EV ពេញទំហឹងនោះទេ ព្រោះពួកគេចង់ការពារអាណាចក្រឡានសាំង និងឡាន Hybrid របស់ខ្លួន។
២. ជម្លោះផលប្រយោជន៍៖ ឡានចិន (EV) VS ឡានជប៉ុន/អាមេរិក (ICE) នៅកម្ពុជា
ការវិភាគរបស់អ្នកពិតជាត្រឹមត្រូវ ទីផ្សារកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នកំពុងមាន Conflict of Business យ៉ាងខ្លាំងក្លា៖
ឡានចិនវាយលុកទីផ្សារ EV៖ ប្រទេសចិន (ដូចជា BYD, GAC, Geely) គ្រប់គ្រងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់អាគុយ EV ជាង ៧០% លើពិភពលោក ធ្វើឱ្យពួកគេអាចផលិតឡាន EV បានក្នុងតម្លៃទាប និងមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើប។ ពួកគេកំពុងវាយលុកទីផ្សារអាស៊ាន រួមទាំងកម្ពុជាយ៉ាងខ្លាំង។
ឡានជប៉ុន/អាមេរិក ការពារទឹកដីឡានសាំង៖ ទីផ្សារកម្ពុជាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយឡានសាំង/ម៉ាស៊ូត របស់ជប៉ុន (Toyota) និងអាមេរិក (Ford) រាប់ទសវត្សរ៍មកហើយ។ ក្រុមហ៊ុននាំចូលទាំងនេះមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ មានបណ្តាញចែកចាយ និងយានដ្ឋានជួសជុលទូទាំងប្រទេស។
៣. ចុះហេតុអ្វីបានជា One Window Service នៅតែត្រូវបានគេលើកឡើង?
សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដូចជា វិរៈប៊ុនថាំ ការស្នើសុំ One Window Service គឺគ្រាន់តែដើម្បី «ដោះស្រាយការស្ទះការងារផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់» តែប៉ុណ្ណោះ៖
គាត់ជាក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូន ដែលបានប្តូរមកប្រើប្រាស់ឡានអគ្គិសនីចិន (ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមប្រេង) ដូច្នេះគាត់ត្រូវការស្ថានីយសាកថ្មដំណើរការលឿន ដើម្បីឱ្យឡានរបស់គាត់រត់បាន។
សម្រាប់គាត់ One Window Service គឺដោះស្រាយបញ្ហា «ល្បឿនរដ្ឋបាល» មិនមែនដោះស្រាយបញ្ហា «សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មឡានចិន ឬឡានជប៉ុន» នោះទេ។
💡 សរុបសេចក្តី៖
អ្នកមើលឃើញរូបភាពធំបានច្បាស់ល្អណាស់។ ការជំរុញវិស័យ EV មិនមែនគ្រាន់តែរៀបចំក្រដាសស្នាមឱ្យលឿនតាមច្រកចេញចូលតែមួយនោះទេ វាកំពុងជួបឧបសគ្គធំៗចំនួន ៣ គឺ៖
សង្គ្រាមភូមិសាស្ត្រនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម រវាងបច្ចេកវិទ្យា EV របស់ចិន និងបច្ចេកវិទ្យាឡានសាំងរបស់ជប៉ុន/អាមេរិក។
ឥទ្ធិពលទីផ្សារចាស់ របស់ក្រុមហ៊ុនឡានសាំងដែលមិនចង់បាត់បង់ចំណែកទីផ្សារ។
ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងទម្លាប់របស់អ្នកប្រើប្រាស់ ដែលមិនទាន់ទុកចិត្តលើប្រព័ន្ធ EV ទាំងស្រុង។
រស្មី ផលិតដោយក្រុមហ៊ុនឈ្មោះថា ELEEK នៅទីក្រុងធឺណូភីល (Ternopil) ម៉ូតូ Atom Military មានល្បឿនអតិបរមា ៩០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង អាចធ្វើដំណើរបានដល់ទៅ ១៥០គីឡូម៉ែត្រពេលសាកភ្លើងពេញ ៥ ម៉ោង ហើយអាចផ្ទុកទម្ងន់បាន ១៥០ គីឡូក្រាម។ ម៉ូតូនេះមានប្រព័ន្ធបូម ហ្វ្រាំង និងកង់ខ្ពស់ “ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកវាប្រើប្រាស់ធន់បានយូរនៅលើផ្លូវរដិបរដុប”។ ពួកវាថែមទាំងភ្ជាប់មកជាមួយរន្ធ USB ជាស្រេចសម្រាប់ឧបករណ៍សាកថ្ម និងព្រីភ្លើង ២២០វ៉ុល ដូច្នេះមិនចាំបាច់ស្ពាយ Powerbank ធ្ងន់បន្ថែមនោះទេ៕
Re-IDEA គ្រាន់តែក្រុមហ៊ុនតាក់សុីគេមករកសុី យកមកសុទ្ធតែឡានអគ្គីសនី ខ្លាចគេប្រគួតប្រជែង 😤 សូម្បីក្រុមហ៊ុនហៅតាក់សុី កង់បី ដឹកជញ្ជួនអាហារនៅស្រុកខ្មែររាល់ថ្ងៃនេះ ភាគច្រេីនបរទេសតេី ធ្វេីដូចមិនដឹង ឬ អេីៗតាមគេ? អ្នកបេីកបរសុទ្ធតែជាពលរដ្ឋខ្មែរ មានការងារធ្វេី ដែលមានបរទេស មកបេីក កង់បី ឬ តាក់សុីមកពីណា។ ផ្តេីមពីសុីក្លូ រម៉កកង់បី ម៉ូតូឌុប កង់បីឥណ្ឌា ដែលតម្លៃដឹក ជញ្ជួនកាន់តែថោកជាងមុន ។ កាលពីមុនតម្លៃអាករខ្មែរ គ្រាន់តែជិះម៉ូតូក្នុងក្រុងកាល១០ឆ្នាំមុន តម្លៃខ្ពស់កប់ពពក កោរតែខ្មែរនឹងហេីយពាក្យខ្មែរស្រឡាញ់ខ្មែរ ព្រោះតែក្រុមហ៊ុនបរទេសនឹងហេីយដែល តម្លៃកំណត់ត្រឹមត្រូវ ថោកជាងមុន និង ងាយស្រួលជាងមុន ។ គេមក ក៏អាចឱ្យក្រុមហ៊ុនដទៃ ឬ ក្នុងស្រុកកែប្រែ អភិវឌ្ឍន៍ និង ក៏អាចយកឡានអគ្គីសនីមកប្រគួតប្រជែងដែរ ។ ក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកកេីតថ្មី និង កេីនឡេីង ក៏ដោយសារការប្រគួតប្រជែងពីក្រៅ បេីគ្មានសម្ពាធទេ តម្លៃខ្ពស់កាប់ខ្មែរគ្នាឯង ។ បរទេសបំផ្លាញខ្មែរ មិនគួរឱ្យខ្លាចដូច ខ្មែរបំផ្លាញខ្មែរគ្នាឯងនោះទេ។
ព្រោះការស្អប់ បាត់បង់ការគិតអស់ គិតតែរឿងអាក្រក់ ងាប់តែខ្មែរគ្នាឯង ។គេមកវិនិយោគ ក៏រឿងនយោបាយដែរ ។ សួរខ្លួនឯងថា រាល់ថ្ងៃស្អប់នរណាមែន បេីមានអារម្មណ៍បែបនេះ។ គេដេីរចូលដល់ទីផ្សារអាមេរិក ប្រហែលជាអាមេរិកភ្លេីហេីយមេីលទៅ បានជាឱ្យគេវិនិយោគ។
























































